Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, vai trò của nhà lãnh đạo trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Họ không chỉ là người định hướng chiến lược, mà còn là nhân tố thúc đẩy việc ứng dụng các giải pháp công nghệ vào hoạt động của doanh nghiệp.
Tốc độ đổi mới liên tục của công nghệ đòi hỏi nhà lãnh đạo phải chủ động thích ứng, linh hoạt trước mọi thách thức. Song song với đó, khả năng truyền cảm hứng và dẫn dắt đội ngũ trở thành yếu tố then chốt, bởi thành công của chuyển đổi số phụ thuộc rất lớn vào những con người sẵn sàng học hỏi, đổi mới và thúc đẩy sự phát triển chung. Vậy, đâu là những kỹ năng cần có để tạo nên một nhà lãnh đạo chuyển đổi số thực thụ
1. Kỹ năng giao tiếp
Trong quá khứ, việc lãnh đạo tách biệt với nhân viên đôi khi vẫn có thể chấp nhận được. Tuy nhiên, trong thời đại kỹ thuật số, điều này không chỉ kìm hãm sự phát triển mà còn cản trở hành trình chuyển đổi số của doanh nghiệp. Nhờ công nghệ, các nhà lãnh đạo ngày nay có thể xây dựng một mạng lưới giao tiếp mạnh mẽ, kết nối xuyên suốt từ cấp quản lý đến từng nhân viên.
Một ví dụ điển hình là CIO của Ford – Marcy Klevorn. Bà đã tận dụng sức mạnh của video ngắn mang tên “Nếu bạn có một phút” để cập nhật thông tin về sản phẩm mới, thành tựu của công ty và các hoạt động nội bộ. Những video mộc mạc được quay bằng điện thoại lại mang đến hiệu quả kết nối lớn, giúp nhân viên cảm thấy gần gũi, được truyền cảm hứng và tin tưởng vào tầm nhìn chung.
Giao tiếp chính là chìa khóa của lãnh đạo chuyển đổi số. Nó giúp thu hẹp khoảng cách, cập nhật thông tin kịp thời và trao quyền cho nhân viên thích ứng nhanh chóng với những thay đổi đang diễn ra.
2. Tầm nhìn
Tầm nhìn là yếu tố tạo nên dấu ấn của một nhà lãnh đạo chuyển đổi số. Như Simon Sinek từng nói: “Khách hàng sẽ không yêu thích một công ty nếu chính nhân viên của họ không yêu thích nó trước.”
Để dẫn dắt đội ngũ đi trên con đường mới, nhà lãnh đạo cần khả năng hình dung tương lai, kể lại tầm nhìn ấy một cách sống động, truyền cảm hứng và khiến mọi người tin vào giá trị mà họ đang cùng theo đuổi.
Steve Jobs là ví dụ điển hình cho tầm nhìn vượt thời đại. Dù không phải một chuyên gia công nghệ, ông vẫn cách mạng hóa thế giới phim hoạt hình, âm nhạc số và đặt nền móng cho các sản phẩm công nghệ mang tính biểu tượng.
Với chuyển đổi số, tầm nhìn không chỉ là định hướng mà còn là nguồn năng lượng thúc đẩy cả tập thể tiến về phía trước, tạo ra những giá trị chưa từng tồn tại.
3. Năng lực số (Digital Literacy)
Nghiên cứu của Harvard Business Review và MIT cho thấy: trong 1.000 CEO được khảo sát, 90% tin rằng mô hình kinh doanh của họ đang bị tái cấu trúc bởi các xu hướng số hóa. Tuy nhiên, 70% lại thừa nhận họ chưa có đủ kỹ năng và cấu trúc lãnh đạo phù hợp để thích ứng.
Một thách thức lớn là nhiều lãnh đạo thuộc thế hệ trước đang phải học hỏi công nghệ từ đầu — điều vốn khó khăn hơn so với thế hệ trẻ. Nếu không bắt kịp tốc độ, họ có nguy cơ trở thành “người nhập cư số” bị bỏ lại phía sau.
Những nhà lãnh đạo chuyển đổi số xuất sắc sẽ là những người hiểu công nghệ, thành thạo các công cụ trực tuyến, đồng thời nâng cao khả năng tư duy, sáng tạo và kỹ năng xã hội. Và cho dù đã giỏi đến đâu, họ vẫn phải liên tục học hỏi, bởi công nghệ và thị trường luôn biến đổi không ngừng.
4. Tư duy chiến lược
Để chuyển đổi số thành công, nhà lãnh đạo phải là người thống nhất được toàn bộ doanh nghiệp trong một tầm nhìn chung. Điều đó đòi hỏi họ xây dựng được một chiến lược rõ ràng, mạch lạc, định hướng cách doanh nghiệp tiếp cận công nghệ, đổi mới mô hình và thích ứng với những thay đổi.
Khi chuyển đổi số tác động đến cấu trúc, quy trình hay mô hình kinh doanh, đó chính là dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp đang đạt được những thành công đầu tiên. Những nhà lãnh đạo xuất sắc không chỉ nhìn thấy tương lai mà còn sẵn sàng đầu tư nguồn lực, đưa ra các quyết định táo bạo và thúc đẩy sự thay đổi để biến tầm nhìn thành hiện thực.
So với lãnh đạo truyền thống, nhà lãnh đạo chuyển đổi số cần tư duy chiến lược tiến bộ hơn, chủ động hơn và luôn hướng đến cơ hội bứt phá.
5. Khả năng đổi mới
Trong thời đại công nghệ thay đổi từng ngày, lãnh đạo phải liên tục thử nghiệm, thích ứng nhanh và mạnh dạn ứng dụng các công nghệ mới. Đối với nhiều lãnh đạo lớn tuổi, điều này là thách thức lớn vì họ đã quen với cách vận hành truyền thống. Tuy nhiên, chính sự đổi mới kỹ thuật số mới tạo ra những bước nhảy vọt cho doanh nghiệp.
Một ví dụ điển hình là Burberry. Dưới sự lãnh đạo của CEO Angela Ahrendts, công ty đã tiên phong trong việc tận dụng mạng xã hội, từ Periscope đến Instagram, vượt lên trước toàn bộ đối thủ. Nhờ đặt đổi mới số làm trọng tâm, Burberry đạt mức tăng trưởng doanh thu 11% và trở thành biểu tượng của ngành thời trang xa xỉ trong kỷ nguyên số — thành công này cũng đưa Ahrendts đến với Apple.
Đổi mới chỉ có thể xảy ra khi doanh nghiệp xây dựng được một văn hóa chấp nhận thử nghiệm, dám mạo hiểm và luôn sẵn sàng tiếp thu các nền tảng, công nghệ mới.
6. Chấp nhận rủi ro
Nhiều doanh nghiệp vẫn trung thành với mô hình kinh doanh quen thuộc vì lo ngại rủi ro. Nhưng trong kỷ nguyên biến đổi nhanh chóng, lựa chọn an toàn chính là rủi ro lớn nhất. Như Mark Zuckerberg từng nói: “Rủi ro lớn nhất là không chấp nhận rủi ro nào.”
Quyết định tung ra tính năng Instagram Stories — dù bị chỉ trích là “bản sao của Snapchat” — đã giúp Instagram tăng trưởng bùng nổ với hơn 200 triệu người dùng mỗi ngày. Đây là minh chứng cho việc dám thử, dám thất bại và dám chịu chỉ trích để đổi mới.
Tại các startup, rủi ro thậm chí còn lớn hơn. Hai nhà sáng lập của bản tin TheSkimm từng chấp nhận nợ thẻ tín dụng khi không ai chịu đầu tư cho ý tưởng của họ. Vậy mà hôm nay, họ sở hữu hơn 5 triệu người đăng ký trung thành.
Không có đổi mới nào mà không có rủi ro đi kèm. Nếu không dám chấp nhận rủi ro, rất khó để trở thành nhà lãnh đạo chuyển đổi số.
7. Khả năng thích ứng
Ngành công nghệ biến đổi liên tục. Một thay đổi đột ngột — như sự bùng nổ của điện toán đám mây — có thể làm gián đoạn cả những doanh nghiệp lớn như Netflix hay Salesforce khi hệ thống của họ gặp sự cố.
Trong những thời điểm như vậy, nhà lãnh đạo cần thể hiện tính linh hoạt, bình tĩnh và nhanh chóng đưa ra quyết định để giảm thiểu tác động tiêu cực.
Theo báo cáo của Right Management, 91% lãnh đạo nhân sự tin rằng khả năng thích ứng sẽ trở thành tiêu chí hàng đầu khi tuyển dụng. Forbes cũng khẳng định đây là kỹ năng quan trọng nhất của lãnh đạo chuyển đổi số, bởi nó là nền tảng để tạo nên thay đổi.
Một nhà lãnh đạo cứng nhắc, chậm thích ứng sẽ khiến doanh nghiệp bị bỏ lại phía sau khi thị trường đang tiến về phía trước. Ngược lại, khả năng thích ứng nhanh sẽ giúp doanh nghiệp đứng vững và bứt phá trong mọi biến động.
8. Talent Spotting – Khả năng phát hiện và nuôi dưỡng nhân tài
Theo thống kê, có đến 60% nhà quản lý nhận thức rõ tầm quan trọng của đội ngũ sở hữu kỹ năng chuyển đổi số trong doanh nghiệp. Điều này phản ánh một thực tế rằng công nghệ dù mạnh mẽ đến đâu cũng không thể thay thế yếu tố con người trong quá trình đổi mới.
Một ví dụ tiêu biểu đến từ EY – công ty tư vấn và kiểm toán toàn cầu, khi họ triển khai chương trình đào tạo nhân tài quy mô lớn cho 250.000 nhân viên trên toàn thế giới. CEO Mark Weinberger khẳng định đây là nền tảng để duy trì lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên số.
Nhà lãnh đạo chuyển đổi số không nhất thiết phải thành thạo mọi công nghệ, nhưng họ phải có khả năng nhìn ra những khoảng trống năng lực trong tổ chức, từ đó tuyển dụng, đào tạo và phát triển những nhân tài tốt nhất. Những con người này sẽ là động lực giúp doanh nghiệp chuyển mình mạnh mẽ hơn, nhanh hơn và hiệu quả hơn.
Thực thi chiến lược chuyển đổi số không phải là điều dễ dàng. Để dẫn dắt doanh nghiệp đi lên, lãnh đạo cần truyền tải tầm nhìn rõ ràng, nuôi dưỡng văn hóa đổi mới và tạo sự thống nhất trong toàn công ty. Điều đó chỉ có thể đạt được khi họ biết trân trọng con người giống như cách họ đầu tư vào công nghệ.
Cuối cùng, chuyển đổi số là sự hòa quyện giữa công nghệ và nhân lực. Nhà lãnh đạo phải tạo ra sự cân bằng hài hòa giữa hai yếu tố này để mở đường cho doanh nghiệp tiến tới tương lai bền vững và thành công.
Tham khảo : Chuyển đổi số: 7 bước để không lãng phí nguồn lực
Lãnh đạo đóng vai trò như thế nào trong việc thúc đẩy chuyển đổi số